Bài báo bệnh viện

Lịch Khám bệnh

Một số bài viết khoa học

Các mẫu cam kết điều trị
Phẫu thuật cắt da quy đầu (Download)
Phẫu thuật cắt TTL nội soi niệu đạo (Download)
Phẫu thuật đặt băng nâng niệu đạo (Download)
Phẫu thuật lấy sỏi thận qua da (Download)
Phẫu thuật tán sỏi niệu quản nội soi (Download)
Thủ thuật tán sỏi ngoài cơ thể (Download)

Tư liệu phẫu thuật

Bệnh Sỏi Niệu Thận

Thận có chức năng lọc các hợp chất có hại ra ngoài cơ thể. Trong một số tình huống, các hợp chất này đọng lại trong nước tiểu hình thành các tinh thể. Các tinh thể dính vào nhau sẽ tạo nên sỏi đường tiết niệu.

Sỏi làm nghẽn tắc dòng nước tiểu, gây đau, nhiễm trùng và lâu dần sẽ gây suy giảm chức năng của thận. Sỏi có thể nằm ở thận, niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang), ở bàng quang hoặc niệu đạo (ống dẫn nước tiểu từ bàng quang ra dương vật).

Triệu chứng

Không phải tất cả những trường hợp sỏi tiết niệu đều có triệu chứng. Chỉ khoảng 30% bệnh nhân sỏi tiết niệu có một số triệu chứng sau đây:

  • Đau quặn vùng hông lưng, đau có thể lan xuống bụng dưới và lan đến cơ quan sinh dục ngoài hoặc đến vùng bẹn
  • Có máu trong nước tiểu
  • Nhiễm trùng đường tiểu tái đi tái lại

Cách phát hiện sỏi tiết niệu

Sỏi niệu có thể phát hiện bằng những cách sau đây

1. Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu để phát hiện tình trạng tăng tiết quá mức các hợp chất trong nước tiểu, là một yếu tố thuận lợi để tạo nên sỏi niệu

2. Chụp X quang hệ tiết niệu

Có thể phát hiện sỏi trong 70% các trường hợp. Một số viên sỏi kém cản quang nên không thấy được trên hình chụp

3. Siêu âm

Để phát hiện sỏi thận, sỏi niệu quản hoặc sỏi bàng quang. Ngoài ra còn phát hiện mức độ ứ nước của thận (do tắc nghẽn dòng thoát của nước tiểu).

Một số trường hợp sỏi niệu quản khi siêu âm không nhìn thấy sỏi, chỉ thấy dấu hiện gián tiếp là “thận ứ nước”. Trong trường hợp này bệnh nhân phải chụp hình cắt lớp (CT scan) để phát hiện sỏi.

4. Chụp X quang cắt lớp (CT scan)

Là phương pháp chính xác nhất để phát hiện sỏi tiết niệu; đồng thời giúp xác định phương tiện điều trị lấy sỏi nào là thích hợp nhất cho bệnh nhân.

Một số trường hợp sỏi thận khi chụp hình cần phải tiêm thuốc cản quang vào mạch máu (bệnh nhân phải nhịn ăn 4 – 6 giờ trước khi chụp).

Các yếu tố nguy cơ tạo sỏi niệu

Sỏi niệu thường gặp ở những bệnh nhân ít uống nước. Khi đó nước tiểu bị cô đặc, các tinh thể sỏi dễ lắng đọng tạo nên sỏi.

Ngoài ra còn một số yếu tố nguy cơ khác như:

  • Đã từng bị sỏi niệu hoặc nhiễm trùng niệu tái đi tái lại
  • Gia đình bị sỏi niệu
  • Bệnh thống phong (Gout)
  • Tiêu thụ quá mức thức ăn chứa nhiều calcium (các sản phẩm từ sữa…) hoặc thức ăn nhiều chất oxalate (đậu phọng, chocolate…)

Phòng ngừa sỏi niệu

Cách phòng ngừa hữu hiệu nhất là uống thật nhiều nước (đảm bảo sao cho mỗi ngày lượng nước tiểu đạt ít nhất là 1500 ml / 24 giờ). Chế độ ăn thích hợp (không ăn quá nhiều các chất giàu calcium hoặc oxalate).

Nếu đã từng bị sỏi niệu thì phải theo dõi chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa.

Cách điều trị sỏi niệu

Điều trị sỏi niệu chủ yếu dựa vào: kích thước sỏi, vị trí sỏi, mức độ ứ nước của thận.

1. Điều trị nội khoa

Nếu sỏi kích thước nhỏ (dưới 6 – 7mm) và chưa gây ứ nước ở thận: có thể điều trị bằng thuốc uống. Sau đó bệnh nhân phải tái khám để đánh giá xem sỏi đã tự thoát ra ngoài chưa? Những bệnh nhân bị sỏi acid uric (do bệnh gout) có thể dùng một số thuốc đặc trị để “hòa tan sỏi”.

2. Tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)

Đây là biện pháp điều trị nhẹ nhàng nhất và ít gây sang chấn nhất. Sử dụng một máy phát ra sóng chấn động làm vỡ sỏi thành các mảnh vụn nhỏ. Các mảnh này sẽ tự trôi ra ngoài theo dòng nước tiểu. Bệnh nhân không phải nằm lại bệnh viện sau tán sỏi ngoài cơ thể.


Đối với sỏi thận, tỷ lệ thành công từ 60 – 90%. Đối với sỏi niệu quản tỷ lệ thành công từ 60 – 80%. Một số trường hợp phải tán sỏi 2 – 3 lần.

3. Nội soi lấy sỏi thận qua da (PCNL)

Sỏi thận được tán vỡ và gắp ra ngoài qua một lỗ nhỏ ở vùng hông lưng. Bệnh nhân phải gây mê và nằm lại bệnh viện 3 – 4 ngày sau lấy sỏi. Tỷ lệ sạch sỏi hoàn toàn từ 90 – 95%.

4. Nội soi niệu quản tán sỏi ngược dòng (URS)

Sử dụng một ống soi nhỏ, đưa qua lỗ tiểu đi đến vị trí sỏi. Sỏi được tán vỡ bằng laser. Bệnh nhân thường phải nằm viện 1 đêm sau tán sỏi. Tỷ lệ thành công từ 85 – 95%.

5. Phẫu thuật lấy sỏi nội soi vùng hông lưng

Viên sỏi được lấy trọn ra ngoài qua 3 – 4 lỗ nhỏ vùng hông lưng. Bệnh nhân phải nằm viện 1 – 2 đêm sau phẫu thuật. Tỷ lệ thành công từ 95 – 100%.

Sa cơ quan Niệu – Sinh dục ở phụ nữ
Lựa chọn điều trị sỏi niệu quản đoạn trên kích thước > 10mm
Bài tập kiểm soát đường tiểu
Điều trị tiểu không kiểm soát
Nguyên nhân gây bệnh sỏi đường tiết niệu
Bệnh sỏi niệu thận
Ung thư thận
Rối loạn cương dương
Giãn tĩnh mạch tinh
Phì đại tuyến tiền liệt
Ung thư tuyến tiền liệt
Sinh thiết tuyến tiền liệt
Tiểu không kiểm soát
Bàng quang kích thích
Ung thư bàng quang
Cắt tuyến tiền liệt nội soi niệu đạo
Phẫu thuật nội soi lấy sỏi thận qua da
Phẫu thuật tán sỏi nội soi niệu quản
Đặt thông DJ niệu quản