Bài báo bệnh viện

Lịch Khám bệnh

Một số bài viết khoa học

Các mẫu cam kết điều trị
Phẫu thuật cắt da quy đầu (Download)
Phẫu thuật cắt TTL nội soi niệu đạo (Download)
Phẫu thuật đặt băng nâng niệu đạo (Download)
Phẫu thuật lấy sỏi thận qua da (Download)
Phẫu thuật tán sỏi niệu quản nội soi (Download)
Thủ thuật tán sỏi ngoài cơ thể (Download)

Tư liệu phẫu thuật

Nguyên nhân gây bệnh sỏi đường tiết niệu

Nguyên nhân gây ra sỏi đường tiết niệu chưa được biết chính xác, trong đa số các trường hợp là do nhiều nguyên nhân phối hợp. Hơn 90% sỏi được cấu tạo bởi chất vôi Can-xi (Calcium) hoặc ma-nhê (Magnesium) phối hợp với Phosphate hoặc Oxalate. Số còn lại là sỏi hữu cơ như: Cystine, acide Uric.

Những nguyên nhân sau đây được biết là có ảnh hưởng lên sự hình thành sỏi
1. Sự hiện diện quá nhiều những chất tương đối kém hòa tan trong nước tiểu
Can-xi
Một người bình thường nếu không dùng sữa và pho-mát trong bốn ngày liên tiếp sẽ thải ra khoảng 100-175 mg can-xi qua đường tiểu trong 24 giờ. Thức ăn chủ yếu có nhiều can-xi là sữa và pho-mát. Chất đường Lactose trong sữa là tác nhân chính làm tăng hấp thụ chất can-xi qua ruột. Đối với người lớn, nếu dùng nhiều sữa quá thì can-xi sẽ thải ra trong nước tiểu với số lượng lớn dễ gây ra sỏi.
Những bệnh nhân phải bất động lâu ngày như chấn thương cột sống, gãy xương, bại liệt, đa chấn thương, hoặc một số bệnh lý về xương như ung thư di căn xương, bướu tuỷ xương, bệnh Paget cũng làm cho tăng can-xi trong nước tiểu. Các nguyên nhân khác có thể dẫn đến tăng lượng can-xi trong nước tiểu như: dư Vitamine do dùng quá nhiều hoặc phơi nắng nhiều, bệnh toan hóa tiểu quản thận, bệnh cường tuyến phó giáp (hơn 2/3 số bệnh nhân bị bệnh này mắc sỏi thận và thường là sỏi lớn dạng san hô ở cả hai bên thận).
Một số bệnh nhân có tình trạng tăng can-xi niệu và tăng hấp thu can-xi không rõ lý do (chỉ xảy ra ở đàn ông và lượng can-xi trong nước tiểu có thể đến 500mg/ngày).
Oxalate
Có rất nhiều thực vật chứa Oxalate trong đó có gạo, nhưng việc hạn chế dùng các thức ăn đó ít có giá trị phòng ngừa vì 90% Oxalate trong cơ thể được sinh ra trong quá trình biến dưỡng. Oxalate tự sinh ra trong cơ thể, thải ra trong nước tiểu và kết hợp với Cacium mới tạo thành các tinh thể muối Oxalate Calcium. Ngoài ra còn có bệnh tăng tiết Oxalate. Bệnh có tính di truyền gây ra tiểu rất nhiều Oxalate dẫn đến sỏi thận hoặc vôi hóa thận ở trẻ em.
Cystine
Là loại sỏi hình thành do rối loạn biến dưỡng. Bệnh nhân sẽ tiểu ra một lượng cystein nhiều hơn bình thường. Đây là loại bệnh hay gây ra sỏi ở trẻ em, thường có tính di truyền.
Acide Uric
Đây là một chất thải ra trong quá trình biến dưỡng cuả chất đạm trong cơ thể. Sỏi này được hình thành trong môi trường a-xít. Acide Uric trong máu và nước tiểu tăng trong trường hợp sau :
-     Bất thường trong sản xuất acide Uric: bệnh bẩm sinh thiếu men HGPRT (Hypoxanthine-Guanine PhosphoRibosylTransferas), bệnh mắc phải như: rối loạn sinh tuỷ xương, béo phì, nghiện rượu.
-     Bất thường trong bài tiết acide Uric: ăn nhiều thức ăn giàu đạm động vật (thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, nghêu, sò), dùng thuốc thải acide Uric để điều trị bệnh thống phong.
2. Sự biến đổi của nước tiểu
Giảm lưu lượng nước tiểu
Trong trường hợp này, lượng chất thải ra trong ngày không nhiều hơn nhưng vì tiểu ít nên nồng độ các chất trong nước tiểu gia tăng nên khả năng tạo sỏi sẽ gấp bội.
Nói chung, lượng nước tiểu trong ngày của người lớn phải trên 1,5 lít. Nếu lượng này giảm còn phân nửa, nguy cơ gây sỏi sẽ tăng lên gấp đôi.
Rối loạn độ kiềm toan (pH) của nước tiểu
Mỗi loại sỏi được hình thành trong một mội trường pH khác nhau. Nếu môi trường nước tiểu bị kiềm hoá quá độ (như trong trường hợp người bị loét bao tử dùng kéo dài các loại thuốc chống a-xít) thì sẽ dễ bị sỏi Calcium Phosphate. Nếu trường hợp bị nhiễm trùng đường tiểu kéo dài bởi vi trùng Proteus, E.coli, chúng sẽ tiết ra một loại enzyme phân giải urê thành ammoniac và CO2 . Hiện tượng này kéo theo sự gia tăng ammoniac trong nước tiểu và hiện tượng kiềm hoá do CO2 tạo điều kiện hình thành một loại sỏi kết hợp gọi là sỏi nhiễm trùng,  sỏi Urease hay sỏi triphosphate.
3. Tắc nghẽn đường tiểu
Khi có tắc đường tiểu, nước tiểu thường xuyên tồn đọng trong đường tiểu tạo điều kiện cho các chất có thời gian kết tủa và gây sỏi. Sự bế tắc đường tiểu thường do nhiều nguyên nhân, các nguyên nhân thường gặp là:
-         Nam giới trên 60 tuổi bị phì đại tuyến tiền liệt
-         Hẹp niệu đạo, hẹp niệu quản
-         Bệnh nhân bị tắc đường tiểu do bệnh bẩm sinh
-         Bệnh nhân bị bàng quang thần kinh.

PHÒNG NGỪA SỎI ĐƯỜNG TIẾT NIỆU


1. Các biện pháp chung
Uống thật nhiều nước để tiểu nhiều, như vậy sỏi sẽ ít có nguy cơ tái phát.
Điều trị các bệnh nhiễm trùng, bế tắc đường tiết niệu.
2. Các biện pháp theo từng loại sỏi
Sỏi Phostphat Calcium và Magnesium
Nếu có bệnh cường tuyến phó giáp thì nên mổ cắt tuyến này. Không dùng sữa và các sản phẩm từ sữa. Sỏi này được tạo trong môi trường a-xít hoặc trung tính (pH bằng hoặc lớn hơn 7) nên cần phải duy trì nước tiểu có tính a-xít (pH nhỏ hơn 6). Có thể dùng các thuốc làm tăng độ a-xít nước tiểu như: sinh tố C, nước quả chua (chanh, cam, dâu)...
Nếu nguyên nhân bị toan hoá ống thận thì phải làm kiềm hoá nước tiểu bằng citrate Sodium (Natri) hoặc Potassium (Kali). Thuốc lợi tiểu dạng Thiazid có thể làm giảm lượng can-xi trong nước tiểu còn phân nửa cuả người bị chứng tăng tiết can-xi vô căn.
Sỏi Oxalate
Vì không có phương pháp cụ thể nào có thể làm giảm lượng Oxlate Calcium trong nước tiểu nên chỉ có thể phòng ngừa loại sỏi này theo các phương pháp làm giảm lượng can-xi trong nước tiểu như đã nói. Có một số thức ăn giàu Oxalate, nhưng việc giảm ăn các món này không có hiệu quả rõ rệt.
Sỏi Urate và Cystein
Đây là hai loại sỏi do biến dưỡng cuả cơ thể. Vì đặc tính cuả sỏi này là hình thành trong môi trrường a-xít nên phòng ngừa bằng cách làm cho độ pH cuả nước tiểu bằng hoặc cao hơn 7 với thực đơn giàu chất kiềm: ít thịt, nhiều rau cải, trái cây.
Chỉ nên dùng thịt cá 1 lần/tuần kèm theo là các loại thuốc làm kiềm hoá nước tiểu. Một trong các loại thuốc làm giảm sự tổng hợp acide uric trong cơ thể hay được dùng là allopurinol tỏ ra rất hữu hiệu trong việc phòng ngừa sỏi Urate
Chế độ ăn kiêng cữ để phòng ngừa sỏi đường tiết niệu
Can-xi có nhiều trong: xà lách soong, hạt dẻ, quả ô-liu, trái vải, mận, hạnh nhân, sữa (các loại), pho-mát, sô-cô-la, đậu trắng, đậu tương, đậu Hoà lan, rau dấp cá, trứng, tôm, cua, ngao, sò, ốc, hến.

Urate có nhiều trong: cật heo, cá chày, cá đối, thịt bò,bê, tôm hùm, gan (các loại), tôm, cua ngao, sò, ốc, hến.
Phosphat có trong: cacao, đậu nành, đậu tương, đậu Hòa lan, cá mòi, bơ (các loại), gan (các loại).
Oxalate có nhiều trong: dưa chuột, củ cải đỏ, măng tây, dâu tây, trà đặc, me chua, hạt tiêu.

Việc giảm ăn sau khi điều trị chỉ cần nghiêm nhặt đối với các món như: sữa và các sản phẩm từ sữa (bơ, kem, pho-mát, yaourt) vì chúng làm tăng sự hấp thu can-xi qua ruột. Khi dùng 100 mg can-xi trong thức ăn, chỉ có vài gram số đó qua được niêm mạc ruột. Nhưng nếu có sữa kèm theo thì mức hấp thụ đó tăng lên khoảng 20 lần. Nên nhớ là can-xi trong thuốc (thuốc bổ, can-xi viên..) thì đã được điều chế thành các muối để sự hấp thu gần như 100%

Sa cơ quan Niệu – Sinh dục ở phụ nữ
Lựa chọn điều trị sỏi niệu quản đoạn trên kích thước > 10mm
Bài tập kiểm soát đường tiểu
Điều trị tiểu không kiểm soát
Nguyên nhân gây bệnh sỏi đường tiết niệu
Bệnh sỏi niệu thận
Ung thư thận
Rối loạn cương dương
Giãn tĩnh mạch tinh
Phì đại tuyến tiền liệt
Ung thư tuyến tiền liệt
Sinh thiết tuyến tiền liệt
Tiểu không kiểm soát
Bàng quang kích thích
Ung thư bàng quang
Cắt tuyến tiền liệt nội soi niệu đạo
Phẫu thuật nội soi lấy sỏi thận qua da
Phẫu thuật tán sỏi nội soi niệu quản
Đặt thông DJ niệu quản